Athens News - Έλεγχος PFAS στην Αθήνα: Τα αποτελέσματα της ΕΥΔΑΠ για το 2025

NYSE - LSE
CMSC 0.16% 19.11 $
RYCEF -0.87% 17.2 $
NGG -1.68% 80.86 $
GSK -1.59% 47.82 $
RBGPF -0.46% 75.3 $
CMSD 0.11% 18.8 $
RIO -1.61% 74.7 $
BCE -3.42% 21.33 $
BCC -2.07% 64.38 $
AZN -1.91% 175.41 $
RELX -0.49% 38.83 $
BTI -1.79% 57.47 $
VOD -2.84% 14.44 $
BP -0.09% 43.21 $
JRI -1.31% 10.71 $
Έλεγχος PFAS στην Αθήνα: Τα αποτελέσματα της ΕΥΔΑΠ για το 2025
Έλεγχος PFAS στην Αθήνα: Τα αποτελέσματα της ΕΥΔΑΠ για το 2025

Έλεγχος PFAS στην Αθήνα: Τα αποτελέσματα της ΕΥΔΑΠ για το 2025

Τα επίσημα δεδομένα της ΕΥΔΑΠ για το έτος 2025 αποκαλύπτουν ότι τα επίπεδα των PFAS, γνωστών ως «αιώνιων χημικών», στο πόσιμο νερό της Αθήνας παραμένουν κάτω από τα επιτρεπτά όρια. Η εταιρεία διαπίστωσε μέσο όρο 0,02 μικρογραμμάρια ανά λίτρο, ενώ οι έλεγχοι για παθογόνους μικροοργανισμούς δεν κατέγραψαν ευρήματα.

Text size:

Η καθημερινή συνήθεια του νερού από τη βρύση κρύβει μια σύνθετη επιστημονική πραγματικότητα. Το πόσιμο νερό δεν αποτελείται αποκλειστικά από μόρια H₂O, αλλά περιέχει φυσικά μεταλλικά στοιχεία, διαλυμένες οργανικές ουσίες και μικροοργανισμούς. Παράλληλα, ενδέχεται να περιλαμβάνει ίχνη χημικών ενώσεων που προέρχονται από γεωργικές και βιομηχανικές δραστηριότητες. Αν και οι περισσότερες ουσίες δεν αποτελούν απειλή στις συγκεντρώσεις που συνήθως εντοπίζονται, με το ασβέστιο και το μαγνήσιο να συμβάλλουν μάλιστα στην πρόσληψη απαραίτητων μετάλλων, η επιστημονική κοινότητα παρακολουθεί συστηματικά συγκεκριμένους ρύπους λόγω των πιθανών επιπτώσεων στην υγεία.

Μία από τις κατηγορίες που συγκεντρώνει ιδιαίτερο ενδιαφέρον είναι οι PFAS, γνωστές ως «αιώνια χημικά». Πρόκειται για μια μεγάλη οικογένεια συνθετικών ουσιών που χρησιμοποιούνται σε προϊόντα με αντοχή στο νερό, τα λίπη και τους λεκέδες. Ο χαρακτηρισμός τους οφείλεται στο γεγονός ότι παραμένουν για μεγάλο χρονικό διάστημα στο περιβάλλον. Η έκθεση σε ορισμένες από αυτές έχει συνδεθεί με ορμονικές διαταραχές, επιπτώσεις στην ανάπτυξη των εμβρύων και συγκεκριμένες μορφές καρκίνου.

Το θέμα αφορά άμεσα και την Ελλάδα. Με κοινή υπουργική απόφαση του 2025 καθορίστηκε ως παράμετρος παρακολούθησης το άθροισμα των PFAS στο πόσιμο νερό, με παραμετρική τιμή 0,10 μικρογραμμάρια ανά λίτρο. Η υποχρεωτική παρακολούθηση προβλέπεται να ξεκινήσει από το 2026.

Τι δείχνουν οι έλεγχοι στην Αθήνα

Ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα επίσημα στοιχεία της ΕΥΔΑΠ για το 2025. Σύμφωνα με την ετήσια καταγραφή της εταιρείας, το άθροισμα των 20 ενώσεων PFAS είχε αριθμητικό μέσο όρο 0,02 μικρογραμμάρια ανά λίτρο, τιμή που παραμένει κάτω από την ανώτατη επιτρεπτή οριακή τιμή των 0,10 μικρογραμμάρια. Τα στοιχεία αφορούν αποκλειστικά το δίκτυο ύδρευσης της ΕΥΔΑΠ και δεν αποτελούν γενικό συμπέρασμα για το σύνολο της χώρας, ωστόσο δείχνουν τη σημασία των συστηματικών ελέγχων και της δημοσιοποίησης των αποτελεσμάτων τους.

Παράλληλα, εξετάστηκαν 8.140 δείγματα για E.coli και εντερόκοκκους, χωρίς να καταγραφεί παρουσία των συγκεκριμένων μικροοργανισμών.

Από τα φάρμακα μέχρι τα φυτοφάρμακα

Μια ακόμη πρόκληση για τους επιστήμονες είναι τα κατάλοιπα φαρμακευτικών ουσιών και φυτοφαρμάκων. Μέσω των λυμάτων ή της απορροής από τις γεωργικές καλλιέργειες, ορισμένες ενώσεις μπορούν να φτάσουν σε υδάτινους πόρους. Καθώς μετακινούνται στο έδαφος και στο νερό, ενδέχεται να διασπαστούν και να δημιουργήσουν νέες χημικές ενώσεις. Οι πιθανές επιπτώσεις ορισμένων από αυτές δεν έχουν ακόμη μελετηθεί επαρκώς.

Επιπλέον, κατά την απολύμανση του νερού με χλώριο μπορεί να δημιουργηθούν παραπροϊόντα, όταν αυτό αντιδρά με φυσική οργανική ύλη. Ανάμεσά τους βρίσκονται τα τριαλογονομεθάνια, για τα οποία προβλέπονται συγκεκριμένα όρια και έλεγχοι.

Μικροοργανισμοί και μικροπλαστικά στο μικροσκόπιο

Δεν είναι μόνο οι χημικές ουσίες που απασχολούν την επιστημονική κοινότητα. Η Legionella είναι ένα βακτήριο που μπορεί να αναπτυχθεί σε συστήματα νερού και να προκαλέσει τη νόσο των λεγεωναρίων. Η μετάδοση γίνεται κυρίως με την εισπνοή μολυσμένων μικροσκοπικών σταγονιδίων, για παράδειγμα κατά τη χρήση ενός ντους. Την ίδια στιγμή, τα μικροπλαστικά αποτελούν ένα αναπτυσσόμενο πεδίο έρευνας. Έχουν εντοπιστεί σε περιβαλλοντικά δείγματα και στον ανθρώπινο οργανισμό, ωστόσο οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις τους στην ανθρώπινη υγεία δεν έχουν ακόμη αποσαφηνιστεί.

Γιατί έχει σημασία και το δίκτυο του σπιτιού μας

Η ποιότητα του νερού δεν εξαρτάται μόνο από την επεξεργασία του στις εγκαταστάσεις ύδρευσης. Σημαντικό ρόλο παίζουν και οι σωληνώσεις που μεταφέρουν το νερό μέχρι τη βρύση μας. Η παρουσία παλαιών σωληνώσεων από μόλυβδο αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα πιθανού κινδύνου. Γι’ αυτό έχει σημασία να γνωρίζουμε την κατάσταση των υδραυλικών εγκαταστάσεων της κατοικίας μας και να απευθυνόμαστε σε ειδικούς όταν υπάρχουν ενδείξεις προβλήματος.

Στην Ελλάδα, το Υπουργείο Υγείας δημοσιεύει στοιχεία για την ποιότητα του νερού ανθρώπινης κατανάλωσης, ενώ οι αρμόδιοι φορείς ύδρευσης έχουν την ευθύνη των ελέγχων και της ενημέρωσης των καταναλωτών. Το συμπέρασμα είναι ότι η ασφάλεια του νερού απαιτεί συνεχή παρακολούθηση, σύγχρονες μεθόδους ανάλυσης και διαφάνεια στα αποτελέσματα.

Στο πλαίσιο των περιβαλλοντικών προκλήσεων, πρόσφατες αναφορές επισημαίνουν ότι ο Κηφισός έχει μετατραπεί σε «οχετό», με πολίτες να προειδοποιούν ότι «αναπνέουν τα απόβλητα». Παράλληλα, η συμβολή των αστικών λυμάτων στα φαρμακευτικά κατάλοιπα στο συνολικό τοξικό φορτίο χαρακτηρίζεται ως περιορισμένη. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, επικίνδυνα χημικά παραμένουν ένα μεγάλο ζήτημα, καθώς μόνο το 0,5% των 100.000 χημικών ουσιών στην Ευρώπη έχουν αξιολογηθεί για την τοξικότητά τους.

D.Nikolaou--AN-GR