Athens News - Δεν φοβάμαι τον θάνατο, είναι μέσα στη φύση - Η εξομολόγησή της για τον Ανδρέα και την εξωσυζυγική σχέση — Όταν η Μαργαρίτα Παπανδρέου μιλούσε στα Παραπολιτικά και τη Σάσα Σταμάτη

Το 2015 η Μαργαρίτα Παπανδρέου είχε υποδεχτεί τη δημοσιογράφο Σάσα Σταμάτη στο Κτήμα Μαργαρίτα, στην Κάτω Αλμυρή, όπου ζούσε μόνιμα

Η Μαργαρίτα Παπανδρέου έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 103 ετών στο σπίτι της στο Παλαιό Φάληρο, αφήνοντας το δικό της ξεχωριστό αποτύπωμα στο γυναικείο κίνημα, το ΠΑΣΟΚ και τη δημόσια ζωή της χώρας. Υπήρξε η δεύτερη σύζυγος του Ανδρέα Παπανδρέου, με τον οποίο ήταν παντρεμένη από το 1951 έως το 1989. Η παρουσία της στα πολιτικά και κοινωνικά δρώμενα της Ελλάδας συνδέθηκε με σημαντικές στιγμές της σύγχρονης ιστορίας. Το 2015 η Μαργαρίτα Παπανδρέου είχε υποδεχτεί τη δημοσιογράφο Σάσα Σταμάτη στο Κτήμα Μαργαρίτα, στην Κάτω Αλμυρή, όπου ζούσε μόνιμα.

Σε εκείνη τη συνάντηση, που φιλοξενήθηκε στο ένθετο «Secret» των «Παραπολιτικών», είχε μιλήσει για τη ζωή της, το βιβλίο της, αλλά και τα παιδιά της. Μεταξύ άλλων, είχε αναφερθεί και στη σχέση του Ανδρέα Παπανδρέου με τη Δήμητρα Λιάνη, αποκαλύπτοντας λεπτομέρειες για μία από τις πιο πολυσυζητημένες προσωπικές ιστορίες της ελληνικής πολιτικής σκηνής.

Η συνέντευξη εκείνη είχε δώσει μια πιο προσωπική ματιά στη ζωή της Μαργαρίτας Παπανδρέου, μέσα από τις αναμνήσεις και τις εμπειρίες της, φωτίζοντας άγνωστες πτυχές της πορείας της δίπλα στον πρώην πρωθυπουργό.

Μαργαρίτα, θέλω να μου πεις γιατί αποφάσισες να γράψεις αυτό το βιβλίο;

Έγραψα αυτό το βιβλίο γιατί πιστεύω ότι η μοίρα με αξίωσε να ζήσω δίπλα σε έναν υπέροχο άνθρωπο, χαρισματικό, τον Ανδρέα, σε μία σημαντική ιστορική περίοδο αυτής της χώρας. Έγραψα αυτό το βιβλίο για να καταγράψω τον αγώνα που εμείς οι γυναίκες δώσαμε για την ισότητα και τη δικαιοσύνη. Για το δικαίωμά μας να συμμετέχουμε στο πολιτικό γίγνεσθαι. Έγραψα αυτό το βιβλίο γιατί αγαπώ αυτή την χώρα και τους ανθρώπους της. Και ένιωσα την ανάγκη να πω και να μοιραστώ μαζί τους τα συναισθήματά μου και τις εμπειρίες μου.

Γιατί αυτό το βιβλίο βγαίνει τώρα; Δηλαδή γιατί το βγάζεις τώρα, μετά από τόσα χρόνια;

Πρώτα θέλει πολύ χρόνο να γράψεις ένα βιβλίο. Και είχε πολλή δουλειά, ιδιαίτερα με τις γυναίκες, με τις ώρες που προσπαθούσα να βοηθήσω κόσμο για την ειρήνη, για διάφορα τα θέματα. Και το έβαλα στο ντουλάπι, ας πούμε. Αλλά κάποτε για αυτούς τους λόγους που έχω πει και επειδή είχα ένα ατύχημα στο πόδι μου και δεν μπορούσα τόσο εύκολα να τρέχω, πήρα την απόφαση να φύγω από την Αθήνα. Ήρθα για να είμαι κοντά στη θάλασσα και στη φύση. Και βρήκα αυτό το μέρος εδώ. Και ήταν πολύ ωραίο μέρος να φτιάξω και να γράψω αυτό το βιβλίο. Και τότε άρχισε.

Είχες σκοπό να το βγάλεις πιο νωρίς;

Ρωτάνε όλοι για το ότι αποφάσισες να μας αποκαλύψεις ότι είχες κι εσύ μία εξωσυζυγική σχέση.

Έχω πει στο βιβλίο ότι ήθελα να πω την αλήθεια στον κόσμο. Όχι μόνο σε αυτό, σε όλα τα πράγματα. Επειδή πιστεύω ότι υπάρχουν πολλά ψέματα. Ιδιαίτερα στο πολιτικό μέρος. Και επίσης ήθελα πάντοτε, σαν μικρό παιδί, να ξέρω τι γίνεται πίσω από το πολιτικό πρόσωπο. Πώς ζει αυτός ο άνθρωπος, πώς ζει αυτή η γυναίκα, τι κάνει, τι χαρακτήρα έχει. Είναι ο χαρακτήρας που βλέπεις στην τηλεόραση ή έχει άλλο χαρακτήρα. Και λέω, εγώ θα πω τι γίνεται πίσω από το πολιτικό πρόσωπο, εάν θέλεις.

Με αυτόν τον άνθρωπο κρατάτε ακόμα επαφή, με τον Πιέρ; Σε ενδιαφέρει; Ζει; Βλέπεις, είμαστε σαν ένα μεγάλο χωριό. Θέλουμε να ξέρουμε τι κάνει ο άλλος άνθρωπος. Τώρα τι κάνει, ζει; Μιλάτε;

Ήθελες λοιπόν να βγάλεις την αλήθεια σου όλη, γι' αυτό το έκανες.

Ναι, ναι. Επειδή είμαι άνθρωπος και όλοι οι άνθρωποι έχουν καλά και κακά.

Στο βιβλίο δεν αναφέρεις καθόλου το όνομα της Δήμητρας. Την αναφέρεις ως αεροσυνοδό. Για ποιο λόγο το έκανες αυτό;

Πρώτον, έτσι τη γνώρισα στο αεροπλάνο. Δεύτερον, δεν ήθελα να γράψω σε ένα βιβλίο τόσες φορές το πραγματικό όνομα. Δεν ήθελα να το γράψω, έναν τίτλο μόνο.

Αισθάνεσαι πληγωμένη από εκείνη, γι' αυτό;

Όχι. Είναι σαν να μην υπάρχει για μένα.

Η Μαργαρίτα Παπανδρέου πώς ζει αυτή τη στιγμή;

Μπορεί κάποιοι να πιστεύουν ότι έχω λεφτά. Δεν έχω λεφτά. Ποτέ δεν είχα λεφτά. Πολύ απλά. Τρώμε απλά. Δεν έχω αγοράσει καινούργια ρούχα, καινούργια παπούτσια τρία χρόνια. Προσπαθώ να τα βγάζω πέρα. Είχα λίγα λεφτά που είχαμε με τον Ανδρέα. Έχω χρησιμοποιήσει αυτά έως τώρα. Μια μικρή σύνταξη από τον Καναδά.

Κάποια στιγμή είχε γίνει λάθος, να το διευκρινίσουμε αυτό, είχε το όνομά σου στη Λίστα Λαγκάρντ.

Κάποιοι ήθελαν να με ρίξουν κάτω. Το πολιτικό παιχνίδι είναι βρόμικο. Δεν τους αρέσει το όνομα Παπανδρέου, επειδή ήταν στην άλλη πλευρά. Είναι η ζήλια, είναι πολλά. Ήμουν θυμωμένη. Πολύ θυμωμένη. Έχω ένα όνομα. Και δεν έχω κάνει τέτοια πράγματα στη ζωή μου. Δίδαξα όλα τα παιδιά μου αυτόν τον τρόπο.

Πιστεύεις ότι ο Γιώργος αδικήθηκε;

Βέβαια. Ο Γιώργος ήταν στον σωστό δρόμο. Και ήθελε να κάνει το καλύτερο για τον κόσμο. Είχε σκεφτεί μερικά πράγματα. Είχε έρθει με πρόγραμμα. Και δεν είχε την υποστήριξη από το δικό του κόμμα. Έπρεπε να περάσει αυτά τα πράγματα στη Βουλή. Βλέπεις οι άνθρωποι στη Βουλή σκέφτονται το δικό τους ενδιαφέρον. Αλλά ο κόσμος, η νοοτροπία, δεν τον ήθελε. Και ο άνθρωπος που είναι στη Βουλή, που πρέπει να πάρει ψήφους για να μείνει στη Βουλή, δεν θέλει να δυσαρεστεί. Και έτσι λειτουργεί ο δημοκρατικός τρόπος.

Πολλοί λένε ότι ο Αλέξης Τσίπρας μοιάζει με τον Ανδρέα. Ποια είναι η γνώμη σου;

Σε ένα βαθμό, ναι. Αυτός νομίζω ήταν κοντά στις σκέψεις του Ανδρέα. Και είχα μάθει ότι και η οικογένεια ήταν κοντά στο ΠΑΣΟΚ στο παρελθόν. Εμένα δεν μου θυμίζει τον Ανδρέα. Μου θυμίζει ένα καλό παιδί από το Πανεπιστήμιο που δεν έχει δουλέψει σκληρά στη ζωή του, στην αγορά. Έχει μυαλό, νομίζω έχει καλή προσωπικότητα και ιδέες, αλλά έχει ένα πρόγραμμα μπροστά του που δεν είναι εύκολο να βγάλει πέρα. Για μένα ο μόνος τρόπος για να βγούμε από αυτή τη φοβερή κατάσταση είναι η ανάπτυξη. Και μπορεί να είναι η ανάπτυξη, εάν ο κόσμος έχει ιδέες πώς μπορούμε να προχωρούμε.

Πολλοί λένε δεν πρόκειται να υπάρξει νέος Ανδρέας Παπανδρέου. Ποια είναι η γνώμη σου;

Ηγέτης σαν τον Ανδρέα, δύσκολο. Δεν είναι εύκολο άλλοι να φτάσουν εκεί. Εάν λες για τα δικά μου παιδιά, έχουν το ταλέντο, αλλά βασικά δεν θέλω να μπουν στην πολιτική. Είναι βρώμικη

Τελικά, ο Τσίπρας σου θυμίζει τον Ανδρέα;

Μου φαίνεται προσπαθεί όταν μιλάει στον κόσμο να του μοιάσει, κάνει τις ίδιες κινήσεις του Ανδρέα. Προσπαθεί να μιμηθεί τον Ανδρέα.

Από εδώ και πέρα τι σκέφτεσαι να κάνεις; Έχεις κάποια όνειρα;

Θέλω πρώτα για τον κόσμο να είμαι έτοιμη να παλεύω για έναν σκοπό.

Εσύ πολλά χρόνια είσαι μόνη σου. Δεν σκέφτηκες να έχεις κάποιον σύντροφο;

Έχω τόσες φίλες και φίλους, δεν έχω ανάγκη. Μια γυναίκα μπορεί να ζει μόνη της, δεν είναι απαραίτητο να έχει σύντροφο. Είμαι λίγο μεγάλη για να σκεφτώ για σύντροφο. Πού να βρω; Έναν άνθρωπο 100 χρόνων; Μετά τον Ανδρέα, είναι δύσκολο να βρω. Επειδή ήταν τέτοιος άνθρωπος. Με τέτοια προσωπικότητα. Πολύ χαρισματικός. Δεν έκανα καμία προσπάθεια.

Μαργαρίτα, εσύ όταν ήρθες στην Ελλάδα δέχτηκες πόλεμο επειδή ήσουν ξένη;

Προσπάθησαν να χρησιμοποιήσουν το γεγονός ότι είμαι από άλλο χώρο άνθρωποι που ήθελαν να μου κάνουν κακό. Όταν προσπάθησα να κάνω κάτι, αλλαγές στη νοοτροπία για τη γυναίκα, μου είπαν ότι είμαι ξένη και δεν ξέρω την κουλτούρα εδώ. Το ΠΑΣΟΚ το ίδιο μου έκανε πόλεμο, επειδή ήμουν σε ανεξάρτητη οργάνωση. Κάναμε το δικό μας πρόγραμμα και δεν είχε τον έλεγχο το κόμμα. Είχαμε πολλές γυναίκες που ήταν μέλη του κόμματος. Αλλά είπα ότι όταν είσαι στην Ένωση Γυναικών Ελλάδας, είσαι μέλος της Ένωσης Γυναικών Ελλάδας. Όταν είναι η ώρα και πρέπει να διαλέξει κάποιος για τη Βουλή, θα βάζεις τον άνθρωπο ή το κόμμα που συμφωνεί με τη δική σου σκέψη.

Η ζωή με τον Ανδρέα πώς ήτανε; Ήταν δύσκολη;

Όχι, όχι ήταν πάρα πολύ ενδιαφέρουσα. Όταν αγαπάς κάποιον σαν τον Ανδρέα έχεις μια πάρα πολύ καλή ζωή. Τέσσερα παιδιά που είναι θαύμα για μένα. Και πολλές στιγμές που ήταν ενδιαφέρουσες. Να μην ξεχνάς, ήταν καθηγητής, πολύ έξυπνος. Μπορούσες να κάνεις μια συζήτηση για ώρες με τον Ανδρέα.

Θέλω να μου πεις για την πιο δύσκολη στιγμή που μπήκε η χούντα να τον συλλάβει.

Ναι, δύσκολη. Ήταν νύχτα, δυόμισι ή τρεις το πρωί. Το περιμέναμε λιγάκι επειδή δεν φαινόταν, αλλά δεν το περιμέναμε εκείνη τη νύχτα

Σε φοβίζει ο θάνατος, Μαργαρίτα;

Δεν φοβάμαι. Δεν θέλω, αλλά δεν φοβάμαι. Είναι μέσα στη φύση. Όλοι μας θα πεθάνουμε. Απλώς για μένα είναι ο τρόπος που θα πεθάνει κανείς. Να μην έχει πολύ πόνο. Να μην χάνει το μυαλό του. Να μην έχει πολλές δυστυχίες και προβλήματα υγείας και να πεθάνει έτσι.

M.Roussos--AN-GR