Η στρατηγική των Δημοκρατικών για την επόμενη μέρα του Τραμπ
Παρότι η ηγεσία του Δημοκρατικού Κόμματος δεν έχει ακόμη καθορίσει την τελική της στρατηγική, τα δεδομένα δείχνουν ότι οι Δημοκρατικοί στο Κογκρέσο θα κινηθούν σε δύο βασικά μέτωπα: την προώθηση μιας ριζοσπαστικής νομοθετικής ατζέντας και την ενίσχυση των ερευνών για λογοδοσία. Στόχος τους είναι να διαμορφώσουν το πολιτικό έδαφος για τις προεδρικές εκλογές του 2028, αξιοποιώντας την πρόσφατη εκλογική τους επιτυχία και την πλειοψηφία που κατέκτησαν στη Βουλή των Αντιπροσώπων και τη Γερουσία. Παρά τις εσωκομματικές διαφορές και τα όρια της εξουσίας που επιβάλλει η παραμονή του Ντόναλντ Τραμπ στο Λευκό Οίκο έως τον Ιανουάριο του 2029, οι ηγέτες του κόμματος εκφράζουν αισιοδοξία για την ικανότητά τους να επιβάλουν την ατζέντα τους.
Παρότι η ηγεσία του Δημοκρατικού Κόμματος δεν έχει ακόμη καταλήξει σε μια ενιαία και λεπτομερή στρατηγική, όλα δείχνουν ότι οι Δημοκρατικοί στο Κογκρέσο θα κινηθούν σε δύο βασικά μέτωπα: την προώθηση μιας ριζοσπαστικής νομοθετικής ατζέντας και την ενίσχυση των ερευνών για λογοδοσία. Στόχος τους είναι να διαμορφώσουν το πολιτικό έδαφος για τις προεδρικές εκλογές του 2028, αξιοποιώντας την πρόσφατη εκλογική τους επιτυχία και την πλειοψηφία που κατέκτησαν στη Βουλή των Αντιπροσώπων και τη Γερουσία. Παρά τις εσωκομματικές διαφορές και τα όρια της εξουσίας που επιβάλλει η παραμονή του Ντόναλντ Τραμπ στο Λευκό Οίκο έως τον Ιανουάριο του 2029, οι ηγέτες του κόμματος εκφράζουν αισιοδοξία για την ικανότητά τους να επιβάλουν την ατζέντα τους.
Ο Γκρεγκ Κασάρ, πρόεδρος της Προοδευτικής Κοινοβουλευτικής Ομάδας του Κογκρέσου, τόνισε ότι η στρατηγική τους αποσκοπεί στο να αναδείξουν τις πολιτικές προτάσεις των Δημοκρατικών και να διαμορφώσουν την ατζέντα που θα αξιοποιήσει ο υποψήφιος του κόμματος στις επόμενες προεδρικές εκλογές. «Θα διασφαλίσουμε ότι οι υποψήφιοι που θα διεκδικήσουν την προεδρία των ΗΠΑ δεν θα καλούνται να απαντούν για απαγορεύσεις στα πλαστικά καλαμάκια», δήλωσε ο Κασάρ την Τετάρτη. Αντίθετα, τόνισε ότι οι υποψήφιοι θα πρέπει να συζητούν για τη νομοθεσία που θα έχει περάσει η Βουλή και η Γερουσία και θα έχει σταλεί στο γραφείο του Ντόναλντ Τραμπ.
Ο Κασάρ έκανε λόγο για την ανάγκη προώθησης «τολμηρών νομοθετικών πρωτοβουλιών κάθε εβδομάδα». Σύμφωνα με τον ίδιο, στις προτεραιότητες περιλαμβάνονται μέτρα κατά της αισχροκέρδειας, περιορισμοί στη χρηματοδότηση πολιτικών εκστρατειών μέσω των Super PACs, καθώς και η απαγόρευση της χρηματιστηριακής δραστηριότητας από μέλη του Κογκρέσου. «Αν ο Τραμπ ασκήσει βέτο, τότε αυτό θα αποτελέσει την πολιτική πλατφόρμα πάνω στην οποία θα μπορούν να διεκδικήσουν την προεδρία οι υποψήφιοί μας το 2028, ώστε να τα υπογράψουμε σε νόμο το 2029», ανέφερε.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και η Δημοκρατική γερουσιαστής από τη Μασαχουσέτη, Ελίζαμπεθ Γουόρεν, που κάλεσε το κόμμα της να αξιοποιήσει δυναμικά την πλειοψηφία του στο Κογκρέσο. Οι επόμενες προεδρικές εκλογές απέχουν ακόμη δύο χρόνια, ενώ η πολιτική συγκυρία παραμένει απρόβλεπτη. Παρά τις σημαντικές εκλογικές επιτυχίες τους, οι Δημοκρατικοί εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν πρόβλημα δημοφιλίας. Ωστόσο, έχουν λόγους να εμφανίζονται αισιόδοξοι, καθώς οι Ρεπουμπλικανοί υπέστησαν μια από τις μεγαλύτερες εκλογικές ήττες των τελευταίων δεκαετιών. Έχασαν έδρες στη Γερουσία που διατηρούσαν επί δεκαετίες, αλλά και έδρες στη Βουλή των Αντιπροσώπων που είχαν σχεδιαστεί με τρόπο ώστε να ευνοούν αποκλειστικά τους υποψηφίους τους.
Η ήττα αυτή αποτελεί τη μεγαλύτερη ενδιάμεση εκλογική απώλεια για το κόμμα που βρίσκεται στην εξουσία εδώ και περισσότερα από 50 χρόνια. Παρ’ όλα αυτά, η νέα ισχύς των Δημοκρατικών στο Κογκρέσο έχει όρια. Ο Τραμπ θα παραμείνει στον Λευκό Οίκο έως τον Ιανουάριο του 2029 και διατηρεί το δικαίωμα άσκησης βέτο σε νομοσχέδια που δεν συγκεντρώνουν ευρεία διακομματική υποστήριξη. Παράλληλα, παραμένει σε ισχύ η διαδικασία του filibuster στη Γερουσία, την οποία οι Δημοκρατικοί είχαν αξιοποιήσει για να μπλοκάρουν νομοσχέδια των Ρεπουμπλικανών κατά το πρώτο μισό της δεύτερης θητείας Τραμπ. Πλέον, οι Ρεπουμπλικανοί θα μπορούν να χρησιμοποιούν το ίδιο εργαλείο για να εμποδίζουν τις νομοθετικές πρωτοβουλίες των Δημοκρατικών, εφόσον αυτές δεν εξασφαλίζουν 60 ψήφους. Η καταμέτρηση σε δύο εκλογικές αναμετρήσεις για τη Γερουσία δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί, αλλά εφόσον επικρατήσουν οι υποψήφιοι των Δημοκρατικών, το κόμμα και οι σύμμαχοί του θα διαθέτουν 56 έδρες.
Οι νέοι επικεφαλής του Κογκρέσου ξεκαθαρίζουν ότι τα εμπόδια δεν πρόκειται να τους αποτρέψουν από την προσπάθεια προώθησης νομοθετικών λύσεων στα προβλήματα που ανέδειξαν κατά την προεκλογική περίοδο. «Δώσαμε μια υπόσχεση στη χώρα ότι θα αγωνιστούμε για μια Αμερική όπου η ζωή θα είναι οικονομικά προσιτή και σκοπεύουμε να την τηρήσουμε», δήλωσε ο Χακίμ Τζέφρις, ο οποίος αναμένεται να γίνει ο πρώτος μαύρος πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων μετά την αλλαγή του έτους.
Στις προτεραιότητές του περιλαμβάνονται η επαναφορά των φορολογικών πιστώσεων που μειώνουν το κόστος των ασφαλιστικών προγραμμάτων του Affordable Care Act (ACA), καθώς και η ανατροπή των περικοπών στο πρόγραμμα Medicaid, τις οποίες ενέκριναν οι Ρεπουμπλικανοί την περασμένη χρονιά. Ο Τζέφρις δεσμεύθηκε επίσης για νομοθετικές παρεμβάσεις με στόχο την ανατροπή των δασμών του Τραμπ και τον τερματισμό της σύγκρουσης με το Ιράν.
«Όλα όσα κάνουμε συνδέονται με τρεις δεσμεύσεις, τις ίδιες με τις οποίες κατεβήκαμε στις εκλογές: μείωση του κόστους ζωής, μια κυβέρνηση που λειτουργεί προς όφελος των πολιτών και πάταξη της διαφθοράς», δήλωσε ο Τσακ Σούμερ, ο οποίος αναμένεται να αναλάβει την ηγεσία της πλειοψηφίας στη Γερουσία, μιλώντας στο Center for American Progress, ένα φιλελεύθερο think tank.
Ένα ενδεχόμενο που, προς το παρόν, δεν φαίνεται να βρίσκεται στο τραπέζι είναι η παραπομπή του Τραμπ σε δίκη καθαίρεσης για τρίτη φορά. Κατά την πρώτη του θητεία, οι Ρεπουμπλικανοί στη Γερουσία τον είχαν απαλλάξει και στις δύο προηγούμενες διαδικασίες. Η πρώτη αφορούσε κατηγορίες ότι χρησιμοποίησε την αμερικανική βοήθεια για να υπονομεύσει πολιτικούς αντιπάλους του, ενώ η δεύτερη ακολούθησε την επίθεση υποστηρικτών του στο Καπιτώλιο, στις 6 Ιανουαρίου 2021. Παρότι οι Δημοκρατικοί έχουν κατηγορήσει επανειλημμένα τον Τραμπ ότι παραβιάζει τη νομοθεσία και το Σύνταγμα κατά τη δεύτερη θητεία του, φαίνεται να αναγνωρίζουν ότι οι Ρεπουμπλικανοί δεν πρόκειται να συναινέσουν στην απομάκρυνσή του από την εξουσία.
«Δεν έχει έρθει ούτε ένα μέλος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας των Δημοκρατικών στη Βουλή να μου μιλήσει για παραπομπή σε δίκη καθαίρεσης», δήλωσε ο Τζέφρις, προσθέτοντας ότι η προσοχή του κόμματος παραμένει στραμμένη στην οικονομική προσιτότητα και τη λογοδοσία. Στο ζήτημα της λογοδοσίας, οι Δημοκρατικοί εμφανίζονται αποφασισμένοι να προχωρήσουν σε εκτεταμένες έρευνες. Ο Ρόμπερτ Γκαρσία, ο οποίος θα αναλάβει την ηγεσία της επιτροπής εποπτείας της Βουλής των Αντιπροσώπων, έχει ήδη προειδοποιήσει πιθανούς στόχους των ερευνών να «προσλάβουν δικηγόρο». Μιλώντας σε δημοσιογράφους αυτή την εβδομάδα, προανήγγειλε έρευνες για καταγγελίες διαφθοράς σε συμβάσεις του υπουργείου Εσωτερικής Ασφάλειας, για χρηματιστηριακές συναλλαγές μελών του Κογκρέσου, για την κερδοσκοπία επιχειρήσεων, αλλά και για τη δημοσιοποίηση των αρχείων που σχετίζονται με τον καταδικασμένο χρηματιστή Τζέφρι Επστάιν.
Από την πλευρά του, ο Τζέιμι Ράσκιν, ο οποίος αναμένεται να αναλάβει την ηγεσία της Επιτροπής Δικαιοσύνης της Βουλής, υπενθύμισε ότι έχει αποστείλει περισσότερα από 200 αιτήματα παροχής πληροφοριών προς την κυβέρνηση Τραμπ και άλλους φορείς. Όταν ρωτήθηκε για το ποιους σκοπεύει να ερευνήσει την επόμενη χρονιά, απάντησε χαρακτηριστικά: «Πηγαίνετε πίσω και διαβάστε τις επιστολές μου». Μέχρι σήμερα, τα αιτήματά του δεν είχαν δεσμευτική νομική ισχύ, καθώς οι Δημοκρατικοί βρίσκονταν στη μειοψηφία. Από τη στιγμή, όμως, που θα αναλάβουν την πλειοψηφία στις επιτροπές, θα αποκτήσουν τη δυνατότητα να εκδίδουν κλητεύσεις.
Παράλληλα, το κόμμα έχει ήδη διαμορφώσει προτάσεις για την αντιμετώπιση της ακρίβειας, η οποία αποτέλεσε ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα για τους ψηφοφόρους στις εκλογές. Οι Δημοκρατικοί είχαν θέσει ως βασικό αίτημα την παράταση των επιδοτήσεων του Affordable Care Act, εξέλιξη που συνέβαλε στο ιστορικά μακροβιότερο shutdown της ομοσπονδιακής κυβέρνησης την περασμένη χρονιά. Στην προεκλογική τους εκστρατεία, οι υποψήφιοί τους είχαν επίσης αναδείξει τις επιπτώσεις των επικείμενων περικοπών στο Medicaid. Οι απερχόμενες ρεπουμπλικανικές πλειοψηφίες στο Κογκρέσο είχαν μέχρι σήμερα απορρίψει τις προσπάθειες αντιμετώπισης και των δύο ζητημάτων. Ωστόσο, οι Δημοκρατικοί είχαν καταφέρει να πείσουν ορισμένους Ρεπουμπλικανούς να στηρίξουν ψηφίσματα για τις πολεμικές εξουσίες του προέδρου, με στόχο τον τερματισμό της σύγκρουσης με το Ιράν. Ένα από αυτά εγκρίθηκε, αλλά ο Τραμπ μέχρι στιγμής το έχει αγνοήσει.
«Ο Τραμπ έχει τη δυνατότητα να μπλοκάρει τις προσπάθειές μας να μειώσουμε το κόστος για τις αμερικανικές οικογένειες, να εξαλείψουμε τη διαφθορά στην Ουάσινγκτον και να βάλουμε τέλος στο χάος στους δρόμους μας και στο εξωτερικό», αναγνώρισε ο Σούμερ. «Αν όμως το κάνει, δεν έχω καμία αμφιβολία ότι οι Αμερικανοί θα τον αποδοκιμάσουν, όπως και το κόμμα του, όπως ακριβώς έκαναν στις εκλογές», πρόσθεσε.
Ο ίδιος ο Τραμπ, ο οποίος δεν έχει τη δυνατότητα να διεκδικήσει εκ νέου την προεδρία το 2028, έχει μέχρι στιγμής εμφανιστεί αμφίθυμος ως προς τη συνεργασία με τη νέα πλειοψηφία. Από τη μία πλευρά έχει δηλώσει ότι είναι διατεθειμένος να συνεργαστεί με τους Δημοκρατικούς, ενώ από την άλλη έχει αναρτήσει στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης εικόνα ενός κόκκινου καπέλου με τη λέξη «Βέτο».
Οι νίκες των Δημοκρατικών στις ενδιάμεσες εκλογές ήρθαν έπειτα από μια ιδιαίτερα δύσκολη περίοδο εσωκομματικών προκριματικών αναμετρήσεων, οι οποίες ανέδειξαν τις διαφορές ανάμεσα στην αριστερή και την κεντρώα πτέρυγα του κόμματος, αλλά και τις διαφωνίες για ζητήματα όπως η αμερικανική βοήθεια προς το Ισραήλ. Μετά την εκλογική τους επικράτηση, πάντως, οι επικεφαλής των διαφορετικών ιδεολογικών τάσεων υιοθέτησαν πιο ενωτικό τόνο, δίνοντας έμφαση στη συνεργασία. Η αναμενόμενη μεγάλη πλειοψηφία τους τόσο στη Βουλή όσο και στη Γερουσία ενδέχεται να περιορίσει τις επιπτώσεις των εσωκομματικών αντιπαραθέσεων.
Η Κρίστεν ΜακΝτόναλντ Ριβέ, επικεφαλής της ομάδας των νεοεκλεγέντων κεντρώων βουλευτών του New Democrat Coalition, αναγνώρισε ότι στον τομέα της υγείας, που αποτελεί βασική προτεραιότητα για το σύνολο του κόμματος, «οι πολίτες θέλουν μεγάλες αλλαγές». Όπως εξήγησε, ορισμένοι υποστηρίζουν την καθιέρωση ενός καθολικού συστήματος υγείας μέσω του Medicare for All, ενώ άλλοι προκρίνουν ένα μοντέλο στο οποίο το Medicare θα είναι διαθέσιμο σε όσους επιθυμούν να ενταχθούν σε αυτό. «Υπάρχουν πολλοί τρόποι για να δοθεί λύση. Δεν θεωρώ, όμως, ότι αυτό αποτελεί πεδίο σύγκρουσης μεταξύ των μελών της Κοινοβουλευτικής Ομάδας. Αντίθετα, είναι ιδιαίτερα ελπιδοφόρο το γεγονός ότι θα συζητήσουμε ποια μεγάλη αλλαγή μπορούμε να πετύχουμε στον τομέα της υγείας», κατέληξε.
T.Mitsotakis--AN-GR